شعرآئيني در مجمع شاعران اهل بيت(ع) سامان مي گيرد
هفته گذشته مجمع شاعران اهل بيت با حضور پيشكسوتان شعرآئيني، شاعران جوان، استادان
و صاحب نظران آغاز به كار كرد. به اين بهانه با حجت الاسلام والمسلمين محمدجواد
زماني دبير مجمع شاعران اهل بيت گفت وگويي ترتيب داديم تا ضمن معرفي اين مجمع به
مخاطبان، با اهداف و رويكردهاي آن نيز آشنا شويم.
¤ چطور شد تصميم گرفتيد چنين مجمعي تشكيل بدهيد و شاعران آئيني را دور هم جمع كنيد؟
- به هر حال اين تحولاتي كه در شعر آئيني در سال هاي اخير اتفاق افتاد و نقش فراوان
شعر و ادب آئيني بر جامعه ما طي سالهاي متمادي و فرهنگ آفريني هايي كه در اين عرصه
وجود داشت و كشش و جاذبه اي كه نسل امروز را با هنر و ادب آئيني در خدمت قرآن و
عترت قرار مي دهد ما را بر آن داشت برويم به سمت تحول در شعر آئيني تا بتوانيم هنر
آئيني را رشد بيشتري بدهيم. بعد از ديدار سال گذشته رهبر معظم انقلاب با شعرا تكليف
ما نسبت به شعر آئيني صد چندان شده با افقي كه ايشان ترسيم كردند براي شعر آئيني و
تشويقي كه داشتند نسبت به شعراي آئيني تصميم گرفتيم اين حركت را شروع كنيم براي
عرصه امور فرهنگي در عرصه شعر آئيني و پيگيري بسياري از پيشرفت هايي كه در اين عرصه
بوجود آمده بود و جلوگيري از موازي كاري و ايجاد يك مركز براي هماهنگي ميان نهادها
و مؤسسات و گروه هايي كه در حوزه شعر آئيني فعاليت مي كنند.
مسئوليت اصلي و كار محوري ما در مجمع سامان بخشي و انسجام شعرايي است كه با محوريت
قرآن كريم و عترت و ارزش هاي انقلاب اسلامي فعاليت مي كنند. همچنين در پي بسترسازي
براي تحقق منويات حضرت امام خميني(ره) و رهبر معظم انقلاب با بهره مندي از ظرفيت
هاي شعر آئيني هستيم.
در كنار اين مسئوليت هاي اصلي موضوعات هدف غفلت واقع شده اي هم هست كه تلاش مي كنيم
آنها را احيا كنيم. موضوعاتي همچون شعر قرآن و اهل بيت(ع)، ادعيه، شعر مناجاتي و
شعر پند و موعظه كه پيشينه سترگي در آنها داريم. از قديم شعرا به شعر مناجات بها مي
دادند. يك بخش از شعر آئيني از همين مناجات نامه هاست كه در وصف خداي متعال سروده
مي شد. شعرا در ابتداي ديوانشان يك شعر مناجاتي مي سرودند و بعد از آن به سراغ
شعرهاي ديگر مي رفتند. رهبر معظم انقلاب هم در ديدار با شاعران آئيني فرمودند: شعر
آئيني فقط مدح و مرثيه نيست شعر مناجات هم شعر آئيني است. يا شعر پند و اندرز كه از
قديم هم در محافل مذهبي مرسوم بود. مداح يك شعر با محوريت پند و اندرز مي خواند و
بعد شروع مي كرد به مدح و مرثيه اي كه متناسب با مجلس بود. ما در مجمع شاعران اهل
بيت(ع) بنا داريم اين ظرفيت ها را احيا كنيم.
¤ حوزه اي كه براي فعاليت هاي مجمع در نظر گرفته ايد آيا محدود به ادبيات فارسي و
ايران است يا در كشورهاي مسلمان ديگري كه به شعر آئيني پرداخته شده است هم فعاليت
خواهيد كرد؟
- گستره كاري ما داخل كشور است اما در ابعاد بين المللي هم كارهايي را آماده كرده
ايم. با رشد مسئله بيداري اسلامي ضرورت دارد با شعراي جهان اسلام تعامل داشته
باشيم. بخصوص در منطقه و در كشورهايي همچون مصر، سوريه، بحرين و لبنان. در اين
كشورها شعرايي هستند كه در مدح اهل بيت(ع)، اشعار بسياري سروده اند و فعاليت مي
كنند. با توجه به اينكه شعر در ميان كشورهاي عرب زبان جايگاه ويژه اي دارد و همچنين
داراي تأثيرگذاري بسيار گسترده اي است بنا داريم با تعامل با اين شاعران و با
همفكري آنها براي دنياي اسلام چاره انديشي كنيم. به ويژه بعد از جريان بيداري
اسلامي بايد تعامل مان با جهان اسلام بيشتر باشد.
¤ چه فعاليت هايي را براي مجمع شاعران اهل بيت(ع) برنامه ريزي كرده ايد؟
- فعاليت هاي مجمع را در سه بخش دسته بندي كرده ايم: «آموزش»، «پژوهش» و «آفرينش»!
در بخش آموزش دو نوع آموزش را طراحي كرده ايم. آموزش حضوري را درنظر گرفتيم براي
شاعراني كه در تهران زندگي مي كنند و امكان حضور در كلاس را دارند.
بخش ديگر ، آموزش هاي مجازي يا اينترنتي است براي كساني كه در شهرستان ها زندگي مي
كنند و يا در تهران به دليل مشغله هاي زياد امكان حضور در كلاس را ندارند. از اين
دو طريق، فرآيند آموزش شعر را پي خواهيم گرفت.
چاپ نشريه يا مجله را هم در برنامه هاي مجمع قرار داده ايم كه يك مجله با محوريت
شعر آييني به مخاطبان و علاقه مندان عرضه كنيم.
همچنين درنظر داريم يك خبرگزاري ويژه ادبيات و شعر راه اندازي كنيم تا با انتشار
اخبار ادبي و هنري مخاطبان بتوانند اوضاع شعر و ادبيات را رصد كنند. انتشار گفتگوها
و مقالات تخصصي نيز از همين طريق صورت مي گيرد. اين خبرگزاري در مرحله اول با
رويكرد شعر آييني وارد عمل مي شود و به مرور زمان فعاليت هاي خود را گسترده تر
خواهد كرد .
بخش ديگر از فعاليت هاي مجمع شاعران اهل بيت پژوهش است كه تاكنون در اين موضوع گام
هاي خوبي برداشته نشده است. اگر مدح و مرثيه را قاعده مند و مباني را تعريف كنيم و
چشم انداز ترسيم نماييم؛ بسياري از مسائل حل مي شود و بسياري از معضلات شعر آييني
از بين مي رود. به عنوان مثال يكي از معضلات شعر آييني غلو است اما متاسفانه يك
كتاب پژوهشي جامع نداريم كه غلو را ترسيم كرده باشد. بايد در موضوعات اين چنين
تحقيقات و پژوهش علمي و گسترده اي صورت گيرد كه براي شاعران و اهل فن قابل استناد
باشد.
كارهاي آفرينشي همچون چاپ و نشر كتاب از فعاليت هاي ديگر مجمع شاعران اهل بيت(ع)
است. در اين حوزه به چاپ و نشر مجموعه هاي موضوعي شعر آييني و چاپ و نشر آثار
شاعران جوان توجه ويژه اي خواهد شد.
در بخش آفرينش، فعاليت هاي رسانه اي بويژه رسانه هاي ديداري مانند تهيه كليپ و
نماهنگ با موضوع شعر آييني در دستور مجمع قرار دارد.
برپايي كتاب خانه تخصصي شعر اهل بيت(ع) هم مورد توجه است كه به آن پرداخته خواهد شد
.
همچنين بانك اطلاعاتي تخصصي در عرصه شعر و شاعران آييني براي آشنايي و معرفي و خدمت
رساني به آنها ايجاد مي شود. نمونه هايي از آثار شاعران آييني و اطلاعاتي از قبيل
شهر محل سكونت يا تحصيلات آنها در اين بانك اطلاعاتي قرار خواهد گرفت.
¤ اين مجموعه در حوزه مطالبات صنفي نيز فعاليت خواهد كرد؟
به دنبال مسائل صنفي هم هستيم اما در اين زمينه نياز به همكاري نهادهاي فرهنگي و
مراكز مسئول داريم. مثلا بحث بيمه شاعران است كه در اين زمينه مراكزي همچون سازمان
تامين اجتماعي و سازمان تبليغات اسلامي بايد با ما همكاري كنند تا بتوانيم به نتيجه
برسيم. كارهايي هست كه به صورت مستقل انجام نمي شود. از مجموعه هايي مثل وزارت
فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان تبليغات اسلامي حوزه هنري انتظار مساعدت داريم. البته
رايزني هايي هم انجام شده اما اميدواريم در آينده به صورت گسترده تر شاهد همكاري
نهادهاي مربوط باشيم.
¤ در جلسه افتتاحيه هم از شاعران پيشكسوت حضور داشته اند هم جوان ترها آيا براي
همراهي اين دو گروه برنامه خاصي درنظر داريد؟
به قول صائب «همت پيران جوانان را به منزل مي برد» بدون حضور پيشكسوتان اين حركت
راه به جايي نمي برد. افرادي همچون استاد سازگار بيش از 50 سال است در عرصه شعر
آييني فعاليت مي كنند. آثار خوبي را بوجود آورده اند و ديدگاه هاي خوبي هم دارند.
هم در عرصه آموزش و هم در عرصه پژوهش از استادان بهره خواهيم برد و تلاش مي كنيم
زمينه هاي استفاده جوان ترها را از اين بزرگان آماده كنيم.
¤ جلسات رهبر معظم انقلاب با شاعران در نيمه ماه مبارك رمضان كه هر سال صورت مي
گيرد و همچنين ديدار با شاعران آييني كه سال گذشته صورت گرفت آيا تاثيري در روند
شعر خصوصا شعر آييني داشته و دارد؟
در واقع اهتمامي كه رهبر معظم انقلاب در رابطه با شاعران آييني داشتند و نزديك به
سه ساعت وقت براي شاعران آييني گذاشتند و آنها را به حضور پذيرفتند، نشان از توجه
ويژه ايشان به شعر آييني دارد. ايشان معتقدند شاعران آييني مي توانند در عرصه فرهنگ
جامعه تاثيرگذار باشند و سطح ذوق و تعاملات مردم را بالا ببرند و پيش نياز اين
تاثيرگذاري هم اين است كه شاعر آييني خود به سطح بالاي معنوي برسد.
رهبر معظم انقلاب تاكيد كردند كه لازمه ارتقاي معنوي اين است كه شاعران محيط اطراف
خودشان را مراقبت كنند. اين محيط مانند هوايي است كه ما تنفس مي كنيم. بايد مراقب
باشيم كه آلوده و مسموم نباشد. ايشان از حاجي محمدجان قدسي مشهدي نام بردند كه در
عهد صفويه زندگي مي كرده است و تا زماني كه عنوان ملك الشعرايي حرم امام رضا(ع) را
داشته شاعر خوبي بوده است اما بعد همين آدم به هند رفته است و در آنجا اسير شاعران
درباري شده است و همين باعث تنزل و خسران وي مي شود .
¤ مرز ميان شاعر آييني و غيرآييني را چگونه ترسيم مي كنيد و شاعر آييني چطور از
ديگر شاعران شناخته مي شود؟
شاعر آييني به شاعري اطلاق مي شود كه با دو بال محبت و معرفت در گستره قرآن و اهل
بيت(ع) پرواز مي كند. شعر شاعر آييني هم شامل مداحي و مراثي مي شود و هم به مناجات
و پند و ارز مي پردازد در عين حال به مسائل جاري جامعه اسلامي و جهان اسلام نيز
توجه دارد!
کیهان 2 شهریور 1391